Wykreślenie z rejestru VAT a świadomość podatnika
Obowiązujące przepisy podatkowe przewidują sytuacje, w których możliwe jest wykreślenie przedsiębiorcy z rejestru VAT. Nie stanowiłoby to żadnego większego problemu, gdyby nie fakt, iż może do tego dojść bez wydawania wcześniej żadnego ostrzeżenia i poinformowania o tym przez urząd skarbowy.

Jaka jest podstawa do wykreślenia podatnika?

Otóż, stosownie do treści art. 96 ust. 9 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej ustawa o VAT) Naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli w wyniku podjętych czynności sprawdzających okaże się, że podatnik nie istnieje lub mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem (o ile podatnik takiego pełnomocnika ustanowił).  Z powyższego przepisu wynika, że urzędy skarbowe nie mają obowiązku informowania podatnika o tym, że zamierzają wykreślić go z rejestru VAT. Zanim do tego dojdzie organy skarbowe mają obowiązek przeprowadzić czynności sprawdzające. Powodem wszczęcia czynności sprawdzających jest odnotowanie przez pracowników urzędu skarbowego, że dany podatnik od pewnego czasu nie składa wymaganych deklaracji. Przepisy nie przewidują ram czasowych, po których upływie można uznać, iż podatnik podlega wykreśleniu. Wobec tego w praktyce, każdy urząd skarbowy może ustanowić własne reguły. W większości przypadków do wykreślenia dochodzi, gdy do urzędu nie trafi sześć kolejnych miesięcznych deklaracji lub dwie kwartalne, a urzędnicy spełnili wcześniej ustawowy warunek i podjęli próbę wyjaśnienia sprawy. Odmiennie sytuacja wygląda w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, bowiem organy podatkowe biorą pod uwagę, czy zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy minęło co najmniej 10 miesięcy bez czynności opodatkowanych. W trakcie czynności sprawdzających urzędnicy w zależności od konkretnego przypadku próbują skontaktować się z przedsiębiorcą telefonicznie, wysyłając wezwania lub podejmując próbę doręczenia mu korespondencji przez urzędnika, a jeśli nie została podjęta korespondencja wysłana pocztą, przeprowadzane są oględziny miejsca wskazanego jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Czemu służyć ma więc mechanizm uregulowany w powyższym przepisie?

Bez wątpienia celem ustawodawcy było wyeliminowanie z obrotu gospodarczego jak największej ilości nieuczciwych podatników, którzy stanowią tzw. szarą strefę. Ma to również związek z problematyką karuzeli podatkowej, której celem jest wyłudzanie podatku VAT oraz wirtualnych biur. Podczas czynności sprawdzających wielokrotnie dochodzi do sytuacji, w której urzędnicy udając się pod wskazany w rejestrze adres siedziby przedsiębiorstwa zastają zupełnie inny podmiot lub w ogóle nie odnajdują budynku. W takich sytuacjach podatnik podlega wykreśleniu bez kolejnych prób kontaktowania się z nim przez urząd skarbowy. Taka regulacja może mieć jednak negatywne konsekwencje dla uczciwych podatników, którzy z różnych powodów (np. zdrowotnych) nie złożą wymaganych deklaracji.

Jakie mogą być konsekwencje wykreślenia podatnika z rejestru VAT?

Dla podatnika, który wprawdzie nie składał przez pewien czas deklaracji, ale jednak prowadzi nadal działalność, wykreślenie z rejestru VAT to poważny problem. Urzędy skarbowe są zdania, że z dniem w którym podatnik znika z ewidencji, traci prawo do odliczania podatku naliczonego. Kolejnym istotnym mankamentem jest to, że kontrahenci danego podatnika, po otrzymaniu faktury z naliczonym podatkiem VAT za towar bądź usługi, nie będą mogli odliczyć podatku VAT z tego tytułu. W praktyce przekłada się to na konieczność wprowadzenia korekt w błędnej deklaracji VAT, skierowanej uprzednio do urzędu skarbowego. Ponadto wykreślonemu podatnikowi nie przysługuje odwołanie się od rozstrzygnięcia organu w sprawie wykreślenia, gdyż w tym wypadku nie zostaje wydana żadna decyzja administracyjna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykreślenie następuje w drodze czynności materialno-technicznych, więc nie ma potrzeby wydawania w tym względzie decyzji (wyrok NSA z dnia 10 lutego 1998 r., sygn. akt. III SA 896/96).

Wykreślonemu podatnikowi pozostaje jedynie zarejestrowanie się na nowo. Warto pamiętać, że brakujące deklaracje należy dostarczyć do odpowiedniego urzędu skarbowego, o ile firma w danym okresie wykonywała czynności opodatkowane. Aby uniknąć negatywnych konsekwencji warto jest składać deklaracje we właściwym terminie, aktualizować dane w deklaracjach VAT (zwłaszcza numer telefonu) oraz dbać o aktualność adresu do korespondencji w KRS lub CIDG. Ministerstwo Finansów udostępniło ponadto platformę, na której podatnicy mogą dokonać czynności sprawdzających w kontekście obecności siebie samego lub swojego kontrahenta w rejestrze czynnych podatników VAT.
 

Zgłoś swoje problemy z urzędami i instytucjami!
Napisz jakiej pomocy potrzebujesz a niezwłocznie odpowiemy.

Telefon
tel. +48 (22) 10 22 120

E-mail

Klinika Podatnika - Walczymy o Twój biznes!

Klinika Podatnika Sp. z o.o. ul. Tytusa Chałubińskiego 8, 00-613 Warszawa
KRS:0000668319 NIP: 7010673661 REGON: 36677245000000